QGIS op de FOSS4GNL 2019 (20 juni in Delft)

Op 20 juni is de FOSS4GNL weer, dit jaar in Delft. En er zijn weer verschillende QGIS-verhalen…
Om te beginnen is Lene Fischer van de universiteit van Kopenhagen te gast. Zij is een belangrijke speler in de QGIS community, juist omdat ze zoveel doet aan community-building. En ze is ook een van de trekkers van het certificeringsprogramma.delft
Raymond Nijssen vertelt over issues bij het vertalen van QGIS. Het is allemaal niet zo vanzelfsprekend, en je kan helpen!
Marco Duiker legt uit wat LandGoed QGIS-NL is, en hoe deze versie van QGIS speciaal op maat is gemaakt voor Nederlandse gebruikers.
Erna Oudman vertelt wat een grote internationaal opererende aannemer allemaal met QGIS doet.
Marijke Panis geeft een kijkje in de keuken van het Rode Kruis: hoe wordt QGIS ingezet voor humanitaire hulp?
En Gert-Jan van der Weijden laat zien hoe je door handig met exceltabellen te spelen (toveren met tabellen) allerlei verkiezingsuitslagen op de kaart kan zetten.
Kortom, schrijf je in voor de FOSS4GNL! Dat kan rechtstreeks op Eventbrite.

Ruimtelijke Plannen plugin vernieuwd

Het migreren van plugins
Bij de overgang van QGIS2 naar QGIS3 maakten velen zich zorgen over het feit dat alle plugins gemigreerd moe(s)ten worden wegens vernieuwing van de onderliggende programmabibliotheken.
En zij die als eerste de handen uit de mouwen staken om een plugin te migreren hebben flink gefoeterd. Het bleek een hele klus te zijn. Al snel kwamen er betere hulpmiddelen en documentatie om het migratieproces te vergemakkelijken, hetgeen flink hielp.
Inmiddels is QGIS3 ongeveer een jaar beschikbaar en zijn we alweer aangeland bij versie 3.4. In de tussentijd zijn al heel veel plugins gemigreerd zoals blijkt uit de volgende cijfers (ten tijde van het schrijven van dit artikel):

  • Voor QGIS2 zijn er 594 plugins beschikbaar, waarvan 16 experimenteel.
  • Voor QGIS3 zijn er 354 plugins beschikbaar, waarvan 68 experimenteel.

En zoals die dingen gaan zijn er vast wel wat plugins die niet meer onderhouden werden of goed werkten verdwenen. Een aardig bij-effect. Nog een aardig bij-effect is dat voor nogal wat ontwikkelaars de migratie aanleiding was voor het doorvoeren van verbeteringen en/ of uitbreiden van functionaliteit.
Zo’n verbetering heeft ook plaatsgevonden tijdens de migratie van de Ruimtelijke Plannen plugin, die OpenGeoGroep uitvoerde op verzoek van Provincie Zeeland.
De Ruimtelijke Plannen plugin
De Ruimtelijke Plannen plugin maakt het mogelijk om op basis van de services van het zogenaamde aftappunt van  ruimtelijkeplannen.nl geldende plannen te vinden en deze via WFS (dus als data), met opmaak aan het project toe te voegen.
Doordat opmaak wordt toegevoegd werkt de plugin net zo makkelijk als een WMS service, maar biedt de extra mogelijkheid tot analyse op de data. En daat zit dan ook gelijk de meerwaarde van zo’n plugin ten opzichte van de website van ruimtelijkeplannen.
De nieuwe plugin
Uiteraard draait de nieuwe plugin onder QGIS3. Tijdens het migreren heeft een zogenaamde ‘refactoring’ plaatsgevonden waardoor het vlaggetje ‘experimenteel’ weggehaald kon worden. De plugin staat nu tussen de ‘normale’ plugins.
De ‘refactoring’ heeft ook tot gevolg dat de plugin nu makkelijker uitbreidbaar is, waardoor het voor andere ontwikkelaars eenvoudiger is geworden om er ondersteuning voor extra planvormen bij te bouwen.
Plannen vinden werkt nu door middel van klikken op de kaart, waarna een lijst met beschikbare plannen wordt getoond:
rp_prikken
Dubbelklikken op een regel voegt het plan toe aan de kaart:
rp_plan
Verder zijn bij het migreren nog de volgende zaken toegevoegd:

  • Nederlandse vertaling
  • Ondersteuning voor verschillende projecties<br//>
  • Ondersteuning voor alle planvormen op het tabblad ‘Juridisch’
    Dit tabblad (op ruimtelijkeplannen.nl) bestaat niet meer. Het betreft vooral de plannen die een directe werking hebben voor de burger, zoals:

    • bestemmingsplannen
    • beheersverordeningen
    • gerechtelijke uitspraken
    • omgevingsvergunningen
    • voorbereidingsbesluiten
    • inpassingsplannen
  • Alle kaartlagen uit bestemmingsplannen worden nu getoond
  • Tonen van het plantype in de plannenlijst
  • Koppeling van de teksten aan ‘actions’, waardoor deze met 1 druk op de knop leesbaar zijn

Met name die laatste in het rijtje vraagt enige uitleg.
Aan elke laag is door de plugin ook een zogenaamde ‘actie’ gekoppeld. Door eerst bij het QGIS action-knopje (rechts naast het identify-knopje) de actie ‘Open text link(s) in browser’  rp_action te kiezen en daarna een object in een toegevoegd plan aan te klikken worden alle gekoppelde documenten in de velden ‘verwijzingNaarText’ of ‘verwijzingNaarObjectgerichteText’ geopend in uw webbrowser.
**Let op:** dit kunnen er soms veel zijn!
Dus ook bij de migratie van de Ruimtelijke Plannen plugin is er veel verbeterd. We hopen dat het nu ook voor anderen makkelijker is om bij te dragen aan deze plugin. Met name ondersteuning voor andere planvormen dan die op het tabblad ‘Juridisch’ zou welkom zijn.
Certificaat problemen
Helaas kennen sommige QGIS3 versies onder sommige Windows versies een probleem met het beveiligingscertificaat voor de verbinding. Er ontstaat dan een melding zoals deze:
rp_cert_error
Dit is eenvoudig te verhelpen door het toevoegen van een beveiligingsuitzondering zoals hierboven rood-omkringeld weergegeven.

QGIS en het KLIC

KLIC WIN en de nieuwe Klic Viewer voor QGIS

Gisteren 1 januari 2019 trad de nieuwe regeling RIBON (Regeling informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken) in werking. Zie de staatscourant. Dit is ook het startschot KLIC WIN waarbij in een half jaar veel netwerkgegevens van netwerkbedrijven centraal worden geregistreerd bij het Kadaster zodat deze via KLIC en Inspire kunnen worden opgevraagd.
b4udig128
Vanaf vandaag woensdag 2 januari 2019, levert het Kadaster de KLIC gegevens in een nieuwe formaat! Nu bevat zo’n KLIC levering (die een andere structuur heeft) nog steeds de ligging van leidingen in raster-formaat, maar volgens planning zal de netinformatie vanaf 1 juli 2019 alleen in vectorformaat worden aangeleverd.
Zie ook de informatievideo over KLIC WIN naar aanleiding van  deze wijziging.
Op 2 januari 2019 om 10:00 uur werd ook de nieuwe KLIC-viewer versie 2.0.0 gereleased waarmee de nieuwe KLIC-berichten bekeken kunnen worden in QGIS! Er zal nog een upgrade van deze plugin plaatsvinden van QGIS 2.18 (huidige LTR-versie) naar QGIS 3.4 (nieuwe LTR-versie).
klicbericht_in_vectorQGIS met daarin geopend een KLIC resultaatbestand die je ook hier kunt downloaden. Deze bevat zowel vector- als raster-gegevens. Maar de raster-gegevens zijn hier uitgezet.
klicviewerDe interface is simpel, open een folder met een KLIC-bericht en deze wordt geladen in QGIS. Een lijst van bijlagen wordt gevuld en die kun je vanuit het menu openen.
vernieuwd-themas-menuHet tabblad Thema’s waarin je ineens een thema aan of uit kunt zetten. Nieuw zijn de Vector- en Raster-aanvink vakjes waarmee je bijvoorbeeld ineens alle netinfo in raster-formaat uit kunt zetten.

Maar wat is dat eigenlijk, ‘het KLIC’ en hoe begon het?

KLIC is met name een begrip in de graafwereld en de aannemerij. Voordat er mechanisch wordt gegraven moet er eerst een KLIC melding worden gedaan bij het Kadaster. Dezelfde dag krijgt de aannemer een E-mail met een download-linkje terug waarmee ze een zip-bestand kunnen ophalen met informatie over de ligging van leidingen op de plek waar ze binnenkort (of in de toekomst) willen gaan graven.
Het aanmaken van een graafmelding
daarnagraven
Plaatjes uit een oude KLIC-folder!
Er was een tijd dat er nog niet zoveel leidingen in de grond lagen. telefoon en elektra hing toen nog veelal tussen houten telefoonpalen. Water- en gasleidingen lagen er inmiddels wel en de water- en gasbedrijven wisten wel waar die leidingen lagen. Het waren deze bedrijven die in 1989 in verschillende regio’s een “Kabels en Leidingen Informatie Centrum” (KLIC) oprichten.
Je kon als graver gratis en geheel vrijwillig een aanvraag indienen bij het KLIC.
De aannemer gebruikte in die tijd de KLIC-atlas met daarin de zogenaamde KLIC vierkanten. Wanneer je ergens wilde gaan graven keek je in je KLIC-atlas. En dan stuurde je naar het KLIC een brief met daarin aangegeven in welk KLIC-kwadrant en KLIC vierkant je wilde gaan graven. Vervolgens stuurde het KLIC dan naar alle netbeheerders die actief waren in dat KLIC-vierkant een leveringsverzoek. Elke netbeheerder maakte dan eerst afdrukken en stuurde vervolgens afgedrukt kaartmateriaal met een begeleidende brief terug naar de aanvrager.
klicatlasEen oude KLIC atlas van KLIC Oost.
Later werd het KLIC landelijk ondergebracht bij het Kadaster.
Die stuurden toen een e-mail van de aannemer door naar netbeheerder en die stuurden nog steeds kaarten (eerst in papier en later ook digitaal) naar de aanvrager.
In 2008 trad de wet WION in werking die gravers verplicht stelden een KLIC-melding te doen. In 2010 werd met KLIC online de aanvraag en afhandeling volledig geautomatiseerd, zodat het resultaat sneller terug kon worden geleverd. Via een website geef je aan waar je gaat graven en een paar uur later kreeg je dan een email met een download-link.
Het resultaat kon je bekijken in de gratis KLIC-viewer van het Kadaster, maar de 1e KLIC viewer was niet best. Hier werden de transparante PNG raster plaatjes op elkaar gestapeld en daar kon je naar kijken. Je kon er niet in meten en kon in de viewer eigenlijk ook niet zien waar je eigenlijk was in de wereld. Later is die KLIC-viewer aanzienlijk verbeterd, maar voor mij was dat toen de aanleiding om de WION-viewer plugin te bouwen voor QGIS.
De eerste versie uit 2010 van de WION viewer plugin was simpel, selecteer de folder met daarin de PNG rasterbestanden van het Klic bericht en voeg aan een elk PNG-bestand een zogenaamde worldfile toe, waarmee de PNG-bestanden gegeorefereerd werden. Vervolgens kon zo’n PNG rasterbestand als laag worden ingeladen in QGIS. Later ontsloot ik ook de meegeleverde brieven en huisaansluitschetsen vanuit het menu en maakte deze werkend voor de Mac en Linux. Vervolgens voegde ik ook een menu met thema’s toe waarbij je per thema ineens alle kaartlagen uit- of aan kon zetten voor bijvoorbeeld water of datatransport. Klic als begrip heeft standgehouden en dus besloot ik al snel om de Wion Viewer te hernoemen naar Klic Viewer.
De laatste versie van de Klic Viewer heeft aardig wat inzet gevraagd. Met name het toekennen van stijlen en hoe moet je nu eigenlijk per thema gegevens zichtbaar of onzichtbaar zetten. Dit is zeker niet de laatste versie. Zo wordt de maatvoering en “eigen topografie” nog niet goed weergegeven in vector-formaat.
Ik wens jullie bij deze allemaal de beste wensen voor het nieuwe jaar en veel voorspoed met het gebruik van QGIS!!

BGT Import plugin vernieuwd

In een eerdere blog post schreef ik over het gebruik van BGT data in QGIS, en wat er dan allemaal mis kan gaan. Verder werd uitgelegd hoe dat opgelost kan worden met de BGT Import plugin. Helaas is (was !) het werken met die plugin nogal omslachtig.
Inmiddels is de BGT Import plugin sterk verbeterd en kun je direct vanuit QGIS de BGT downloaden. Je kunt eventueel ook een eerder gedownloade zip met BGT-data verwerken. Dat ziet er in het dialoog scherm zo uit:
bgt-import_186
Alle lagen uit de BGT worden vervolgens opgenomen in een geopackage en voorzien van een ruimtelijke index. Vervolgens worden alle lagen (indien gewenst) toegevoegd aan QGIS, met een filter op vervallen objecten en een fatsoenlijke styling.
Het resultaat ziet er dan zo uit:
selection_187
Let op: het downloaden van de BGT kan (erg) lang duren. Gelukkig maakt de BGT Import plugin gebruik van achtergrond processen (een nieuwe feature in QGIS 3) zodat je gewoon kunt doorwerken.
De plugin bevat een vrij uitgebreide help. Het kan geen kwaad deze even te lezen. Er staat bijvoorbeeld in hoe de standaard styling van de plugin vervangen kan worden door je eigen styling. Die wordt dan toegepast bij elke import die je doet. Als je mooie styling maakt, dan wordt het natuurlijk enorm op prijs gesteld als je deze deelt.

Aangepaste tijden programma QGIS Gebruikersdag

De organisatoren van de gebruikersdag hebben dit bericht rondgestuurd, dat ik graag ook even hier deel:
Wij hebben besloten om het programma iets aan te passen zodat het iets compacter wordt. Dit betekent dat wij de workshops hebben verschoven naar de ochtend, de deelnemers van de workshops kunnen daardoor ook de presentaties bijwonen.
Het programma van 3 oktober ziet er nu zo uit:
10:00 – 12:30 Workshop Cartografie (Niene Boeijen, Webmapper) (Zaal 1)
10:00 – 12:30 Workshop Plug-in Bouwen (Marco Duijker, MD Kwadraat) (Zaal 2)
12:30 – 13:30 Lunch en inloop andere bezoekers
13:30 – 13:45 Openingswoord
13:45 – 14:15 DEM to 3D (Wouter Poos, Ordina)
14:15 – 14:45 Digitalisering Projectplannen RWS (Jacco Wanders, Stantec)
14:45 – 15:15 Koffiepauze
15:15 – 15:45 Custom installatie inclusief styling en voorgeinstalleerde plug-ins (Jonas van Schrojenstein, Nelen & Schuurmans en Marco Duijker, MD Kwadraat)
15:45 – 16:15 Geodata in QGIS (Jonna Bosch, Nieuwland)
16:15 – 17:30 Borrel
Mocht je door deze wijziging niet meer kunnen komen dan is het uiteraard mogelijk om je geld terug te vragen.
Met vriendelijke groet, Coen Nengerman en Jonas van Schrojenstein.
Oh, en aanmelden kan nog altijd via Eventbrite!

Presentaties QGIS gebruikersdag bekend

De gebruikersdag op 3 oktober gaat vier geweldige verhalen opleveren: en nu zijn ze bekend ook… De workshops zitten al bijna vol, dus als je daar nog aan wilt deelnemen moet je snel zijn!

Dem to 3D
Wouter Poos (Ordina) gaat laten zien hoe hij QGIS gebruikt in een workflow om hoogtekaarten in 3D te printen.

Digitalisering projectplannen RWS
Jacco Wanders (Stantec) laat zien hoe QGIS succesvol wordt ingezet om in een multidisciplinair team plannen te digitaliseren in postgres. Locatieonafhankelijk worden objecten ingetekend en heeft de opdrachtgever 24/7 toegang tot de gegevens.

Custom installatie inclusief styling en voorgeinstalleerde plugins
Jonas van Schrojenstein (Nelen & Schuurmans) en Marco Duiker (MD-Kwadraat) laten zien hoe je QGIS helemaal volledig naar je hand kan zetten. Het customizen van een menu is niks nieuws, maar het gaat nog verder! Je kan ook de styling van qgis helemaal naar je hand zetten en een compleet voorgebakken QGIS inclusief plugins in 1 installer klaar zetten voor de klant.

Geodata in QGIS
Jonna Bosch (Nieuwland): wat bestandsformaten betreft is QGIS het Koekiemonster onder de GIS-pakketten. Naast het standaardmenu van shapefile, CSV en uiteraard de nieuwe standaard Geopackage, leest QGIS ook ‘exotischere’ formaten in als GeoJSON, GPX of de ESRI file geodatabase en maakt het contact met diverse databases, zoals SpatiaLite, PostgreSQL, of Oracle.
Leuk, maar wat kun je er mee? Inlezen is één ding, maar als daarmee de computer stilstaat omdat het bestand te groot is, of het is een alleen-lezen bestand kan het toch onbruikbaar zijn voor het doel van het project.
Tijd voor duiding. In deze sessie antwoord op de vragen: wat is en kan het bestandstype? Hoe verhouden de formaten zich tot elkaar, bijvoorbeeld qua gebruik en grootte?

Locatieserver: hectometerpaaltjes en percelen

Sinds kort is de PDOK Locatieserver ook gevuld met NWB gegevens (Nationaal Wegen Bestand) van Rijkswaterstaat. Standaard krijg je die bij een bevraging op de Locatieserver echter niet terug in je resultaat (zie de wiki voorbeelden).
Om dat mogelijk te maken moet je de zoek-url uitbreiden met een zogenaamde fq (Filter Query). Dus bijvoorbeeld ALLEEN zoeken naar de eerste tien hectometerpaaltjes op de A1:

https://geodata.nationaalgeoregister.nl/locatieserver/v3/suggest?q=a1&fq=+type:hectometerpaal

Of i.p.v. alleen zoeken op de typen: gemeente, woonplaats, weg, postcode en adres (de ‘default’ typen), kun je ook aangeven op ALLES te willen zoeken:
https://geodata.nationaalgeoregister.nl/locatieserver/v3/suggest?q=a1&fq=+type:*
In de PDOKServicesPlugin werd nog niet gebruik gemaakt van die Filter/fq mogelijkheid. Sinds vandaag is er een versie beschikbaar die dat WEL heeft. Het Geocoder-tabje in de plugin ziet er nu zo uit:
pdokservicesplugingeocodertab
Zoekend naar de ‘a10’ zie je adressen en wegen.
Wanneer je nu echter ‘Hectometerpaal’-type aanvinkt, verschijnen er ook opeens ‘hectometerpaal’ resultaten:
pdokservicesplugingeocodertabhmp.
Op dezelfde wijze kun je nu in QGIS ook zoeken op kadastrale percelen, door het type ‘Perceel’ aan te klikken: zoekend op ‘haarle’ bijvoorbeeld komen de perceelnummers direkt naar boven:
pdokservicesplugingeocodertab
Maar ook kun je natuurlijk zoeken op de kadastrale ‘aanduiding’, ‘gemeentecode’ of ‘sectie’!
En in combinatie met een mooie ondergrondkaart als de OpenTopokaart, die de Hectometerpaalbordjes daadwerkelijk toont, heb je op deze manier een hele mooie combinatie:
pdokservicesplugingeocoderopentopo
Happy QGISsing 🙂

(English) AmsterdamTimeMachine

Via twitter: AmsterdamTimeMachine.nl.
Jan Hartman’s en WebMappers bloed, zweet en traantjes om een oude set kaarten van Amsterdam te georefereren: http://amsterdamtimemachine.nl.
6 XYZ-Map services met kaarten van Amsterdam, vanaf 1625 om een inkijkje in de geschiedenis van Amsterdam te hebben. En natuurlijk zo in QGIS te laden 🙂
Altijd al eens de Waag willen zien in 1625?
debroen
Of Hollands Glorie op het IJ (als je de kaart teminste 135 graden draait 🙂 ):
vbercenrode
En wist je dat er OOK een Waag was op De Dam?
vberckenrodededam
Ga naar http://amsterdamtimemachine.nl voor de xyz url’s of download dit zip bestand met een QGIS project file.
Het zipje bevat een .qgs bestand welke je NU zo al project kunt laden in QGIS 2.18 of QGS 3.x. Maar er zit ook een bestandje ‘amsterdamtimemachine.nl.xml’ in, die je kunt importeren als setje ‘XYZ-services’ MITS je een QGIS versie nieuwer dan 3.1 hebt (dus als je een ontwikkelversie hebt, OF als je nog even wacht tot 3.2).
Happy QGISsing…